Ηπατίτιδα Β με μια ματιά

Τι είναι	Η ηπατίτιδα Β είναι ιογενής λοίμωξη που μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και βλάβη στο ήπαρ.
Πώς μεταδίδεται	Μέσω αίματος και άλλων σωματικών υγρών, π.χ. σεξουαλική επαφή, κοινή χρήση βελόνων ή μολυσμένων προσωπικών αντικειμένων.
Συμπτώματα	Μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη, ναυτία, πόνος στην άνω δεξιά κοιλιά και ίκτερος.
Οξεία ή χρόνια	Οι περισσότεροι ενήλικες αναρρώνουν μέσα σε περίπου 6 μήνες. Περίπου 1 στους 20 ενήλικες αναπτύσσει χρόνια ηπατίτιδα Β.
Έλεγχος	Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να δείξουν αν υπάρχει ή υπήρξε λοίμωξη, ακόμη και χωρίς συμπτώματα.
Θεραπεία	Η οξεία μορφή συνήθως δεν χρειάζεται ειδική θεραπεία. Στη χρόνια μορφή μπορεί να χρειαστούν αντιιικά φάρμακα και τακτική παρακολούθηση.
Πρόληψη	Ο εμβολιασμός, η ασφαλής σεξουαλική επαφή και η αποφυγή κοινής χρήσης βελόνων ή προσωπικών αντικειμένων μειώνουν τον κίνδυνο μετάδοσης.
Δεν μεταδίδεται με	Αγκαλιές, φιλιά, κοινή χρήση ποτηριών ή μαχαιροπίρουνων, βήχα ή φτέρνισμα.

Βασικές Πληροφορίες για την Ηπατίτιδα Β

Τι είναι η ηπατίτιδα Β;

Πρόκειται για μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει βλάβη (φλεγμονή) στο ήπαρ.

Το ήπαρ είναι ένα συμπαγές ευμέγεθες όργανο που βρίσκεται στην άνω δεξιά πλευρά της κοιλιάς.

Η ηπατίτιδα Β προκαλείται από έναν ιό.

Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω των σωματικών τους υγρών (αίμα, σπέρμα, κολπικά υγρά).

Αυτό μπορεί να συμβεί με διάφορους τρόπους, όπως κατά τη σεξουαλική επαφή ή με την κοινή χρήση βελόνων.

Ποια είναι τα συμπτώματα της ηπατίτιδας Β;

Όταν ορισμένα άτομα προσβάλλονται για πρώτη φορά από ηπατίτιδα Β (η λεγόμενη «οξεία» ηπατίτιδα Β), μπορεί:

Να αισθάνονται σαν να έχουν γρίπη
Να έχουν ναυτία
Να έχουν πόνο στην άνω δεξιά πλευρά της κοιλιάς
Να παρουσιάζουν κιτρίνισμα των ματιών ή του δέρματος (τον λεγόμενο «ίκτερο»)

Αυτά τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν, αλλά αυτό μπορεί να διαρκέσει από εβδομάδες έως μήνες.

Για τους περισσότερους ανθρώπους με ηπατίτιδα Β, η ηπατική βλάβη βελτιώνεται εντός περίπου 6 μηνών. Ωστόσο, 1 στους 20 ενήλικες που προσβάλλονται από ηπατίτιδα Β πάσχει από τη νόσο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό ονομάζεται «χρόνια» ηπατίτιδα Β.

Οι περισσότεροι άνθρωποι με χρόνια ηπατίτιδα Β δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, η λοίμωξη που προκαλεί χρόνια φλεγμονή μπορεί να οδηγήσει σε μια ηπατική πάθηση που ονομάζεται «κίρρωση». Τα συμπτώματα της κίρρωσης περιλαμβάνουν:

Οίδημα στην κοιλιά και στα πόδια, καθώς και συσσώρευση υγρού στην κοιλιακή χώρα (ασκίτης) και στους πνεύμονες (πλευριτική συλλογή)
Εύκολη εμφάνιση εκχυμώσεων ή αιμορραγιών
Δυσκολία στην αναπνοή (δύσπνοια)
Αίσθημα πληρότητας
Σύγχυση που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά
Κώμα

Η χρόνια ηπατίτιδα Β αυξάνει επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ήπατος.

Πώς κόλλησα ηπατίτιδα Β;

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι μετάδοσης του ιού της ηπατίτιδας Β.

Όλοι περιλαμβάνουν την επαφή σωματικών υγρών με άλλα άτομα.

Ενδέχεται να έχετε μολυνθεί από ηπατίτιδα Β μέσω:

Σεξουαλική επαφή με κάποιον που ήταν μολυσμένος
Κοινή χρήση βελόνων για χρήση ναρκωτικών με κάποιον που ήταν μολυσμένος
Χρήση μολυσμένων βελόνων για τατουάζ, βελονισμό ή piercing
Κοινή χρήση οδοντόβουρτσας, ξυραφιών ή άλλων προσωπικών αντικειμένων με κάποιον που ήταν μολυσμένος

Μια έγκυος μπορεί επίσης να μεταδώσει την ηπατίτιδα Β στο μωρό της κατά τον τοκετό (κάθετη μετάδοση). Αυτό είναι ιδιαίτερα πιθανό αν προέρχεται από χώρα όπου η ηπατίτιδα Β είναι συχνή.

Υπάρχει εξέταση για την ηπατίτιδα Β;

Ναι.

Εάν ο γιατρός σας θεωρήσει ότι έχετε ηπατίτιδα Β με βάση τα συμπτώματά σας, θα σας υποβάλει σε εξετάσεις αίματος για να διαπιστώσει την ύπαρξη της λοίμωξης.

Οι περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο, ή «προληπτικό έλεγχο», για ηπατίτιδα Β τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, ακόμη και αν δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν αν έχουν εκτεθεί στον ιό. Οι εξετάσεις αίματος μπορούν επίσης να δείξουν αν είχατε ηπατίτιδα Β στο παρελθόν, ακόμη και αν η λοίμωξη υποχωρήσει από μόνη της.

Ορισμένα άτομα πρέπει να υποβάλλονται σε εξετάσεις για την ηπατίτιδα Β πιο συχνά. Για παράδειγμα, ο γιατρός σας μπορεί να το προτείνει αν δεν έχετε εμβολιαστεί κατά της ηπατίτιδας Β και διατρέχετε αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης από τον ιό. Στα άτομα υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται εκείνα που:

Μοιράζονται ναρκωτικά ή βελόνες με άλλους
Έχουν σεξουαλικές σχέσεις με πολλούς συντρόφους και δεν χρησιμοποιούν προφυλακτικά

Ο γιατρός σας μπορεί επίσης να θελήσει να κάνει εξετάσεις για να διαπιστώσει αν το ήπαρ έχει υποστεί βλάβη. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει εξετάσεις αίματος ή εξετάσεις για τη μέτρηση της σκληρότητας του ήπατος (ίνωσης). Ενδέχεται επίσης να υποβληθείτε σε βιοψία ήπατος. Για αυτή την εξέταση, ο γιατρός εισάγει μια βελόνα στο ήπαρ και λαμβάνει ένα μικρό δείγμα ιστού. Το δείγμα δείχνει πόσο σοβαρή είναι η βλάβη.

Πώς αντιμετωπίζεται η ηπατίτιδα Β;

Τα περισσότερα άτομα με οξεία ηπατίτιδα Β δεν χρειάζονται θεραπεία.

Ο οργανισμός συνήθως αντιμετωπίζει τη λοίμωξη από μόνος του εντός περίπου 6 μηνών.

Εάν πάσχετε από χρόνια ηπατίτιδα Β, δηλαδή εάν ο ιός παραμένει ενεργός μετά από 6 μήνες, ο γιατρός σας ενδέχεται να σας προτείνει τη λήψη φαρμάκων (αντιικών φαρμάκων). Ωστόσο, δεν χρειάζονται άμεση θεραπεία όλοι όσοι πάσχουν από χρόνια ηπατίτιδα Β. Εάν ο γιατρός σας αποφασίσει ότι δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε ακόμη θεραπεία, θα σας παρακολουθεί σε τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτό περιλαμβάνει την πραγματοποίηση τακτικών εξετάσεων αίματος. Εάν οι εξετάσεις δείξουν ότι ο ιός προκαλεί περαιτέρω βλάβη στο ήπαρ σας ή εάν αρχίσετε να εμφανίζετε νέα συμπτώματα, τότε ενδέχεται να ξεκινήσετε φαρμακευτική αγωγή.

Για τα άτομα που χρειάζονται θεραπεία, αυτή συνήθως περιλαμβάνει ένα φάρμακο που καταπολεμά τον ιό, το οποίο ονομάζεται «αντιιικό».

Τα άτομα που λαμβάνουν αντιιικό φάρμακο συνήθως χρειάζονται θεραπεία για πολλά χρόνια, και μερικές φορές για όλη τους τη ζωή. Σε σοβαρές περιπτώσεις, ένα άτομο μπορεί να χρειαστεί μεταμόσχευση ήπατος, αλλά αυτό είναι σπάνιο. Η μεταμόσχευση ήπατος είναι χειρουργική επέμβαση για την αντικατάσταση ενός νοσούντος ήπατος με ένα υγιές.

Εκτός από τη θεραπεία, ο γιατρός μπορεί να σας συστήσει να κάνετε υπερηχογράφημα και αξονική τομογραφία κάθε 6 μήνες (συνήθως εναλλάξ). Αυτό γίνεται για να αποκλειστεί η παρουσία καρκίνου του ήπατος.

Πώς μπορώ να προστατεύσω το ήπαρ μου αν έχω χρόνια ηπατίτιδα Β;

Υπάρχουν διάφορα πράγματα που μπορείτε να κάνετε. Μπορείτε:

Να αποφεύγετε το αλκοόλ
Να εμβολιαστείτε για την ηπατίτιδα Α και άλλες ασθένειες
Να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν πάρετε οποιαδήποτε παυσίπονα χωρίς ιατρική συνταγή – Αυτά μπορεί μερικές φορές να βλάψουν το ήπαρ.

Πώς μπορώ να αποτρέψω τη μετάδοση της ηπατίτιδας Β σε άλλα άτομα;

Εάν έχετε ενεργή λοίμωξη από ηπατίτιδα Β, μπορείτε να μειώσετε τις πιθανότητες μετάδοσης του ιού εάν:

Βεβαιωθείτε ότι η οικογένειά σας και οι στενοί σας φίλοι υποβάλλονται σε εξετάσεις και εμβολιάζονται για την ηπατίτιδα Β.
Χρησιμοποιείτε σωστά προφυλακτικό από λατέξ κάθε φορά που έχετε σεξουαλική επαφή.
Μην μοιράζεστε ξυράφια, οδοντόβουρτσες ή οτιδήποτε άλλο που ενδέχεται να έχει αίμα πάνω του.
Μην μοιράζεστε βελόνες ή σύριγγες.
Χρησιμοποιείτε επιδέσμους για να καλύπτετε κοψίματα και ανοιχτές πληγές.
Καθαρίστε τις σταγόνες αίματος από αντικείμενα με ένα μείγμα χλωρίνης και νερού (Για το μείγμα, χρησιμοποιήστε 9 φορές περισσότερο νερό από χλωρίνη)

Τα άτομα με ηπατίτιδα Β μπορούν να αγκαλιάζονται και να φιλιούνται με ασφάλεια, καθώς και να μοιράζονται ποτήρια ή μαχαιροπίρουνα. Η ηπατίτιδα Β επίσης δεν μεταδίδεται μέσω του βήχα ή του φτερνίσματος.

Υπάρχει εμβόλιο για την ηπατίτιδα Β;

Ναι.

Όλα τα μωρά πρέπει να εμβολιαστούν κατά της ηπατίτιδας Β.

Οι περισσότεροι ενήλικες πρέπει επίσης να εμβολιαστούν. Εάν δεν εμβολιαστήκατε όταν ήσασταν μωρό ή εάν δεν είστε σίγουρη αν εμβολιαστήκατε, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

Τι γίνεται αν θέλω να μείνω έγκυος;

Εάν πάσχετε από χρόνια ηπατίτιδα Β και θέλετε να μείνετε έγκυος, συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό σας.

Ίσως χρειαστεί να ακολουθήσετε φαρμακευτική αγωγή για αρκετούς μήνες πριν τον τοκετό. Επιπλέον, όταν γεννήσετε, το μωρό σας θα πρέπει να λάβει αμέσως ειδικές ενέσεις. Αυτές βοηθούν στην προστασία του μωρού σας από τη μόλυνση.

Το μωρό σας θα λάβει επίσης ένα εμβόλιο όταν είναι 1 ή 2 μηνών και ένα ακόμη όταν είναι 6 μηνών.

Θα υποβληθεί σε εξέταση μεταξύ 9 και 12 μηνών για να διαπιστωθεί αν έχει ηπατίτιδα Β. Ο γιατρός σας θα αποφασίσει αν χρειάζεται να λάβει επιπλέον εμβολιασμούς εκείνη τη στιγμή.

Ανδρέας Νάκος
Γαστρεντερολόγος – Ηπατολόγος
Στρατιωτικός Ιατρός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΔΠΘ
Επιμελητής Γαστρεντερολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης
PEPTICON Γαστρεντερολογικό Κέντρο