Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μία λειτουργική διαταραχή του εντέρου που χαρακτηρίζεται από χρόνιο κοιλιακό πόνο και διαταραχές στις κενώσεις. Δεν πρόκειται για οργανική νόσο, ωστόσο είναι πολύ συχνή κατάσταση και ταλαιπωρεί το 15-20% του ελληνικού πληθυσμού, ιδιαίτερα τους νέους και ιδίως τις γυναίκες.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα;
Χρόνιο κοιλιακό άλγος Ο κοιλιακός πόνος περιγράφεται σαν έντονο σφίξιμο στην κοιλιά που περιοδικά βελτιώνεται ή επιδεινώνεται. Η θέση και ο χαρακτήρας του πόνου ποικίλουν. Παράγοντες όπως το άγχος και το φαγητό μπορούν να επιδεινώσουν τον πόνο, ενώ η αφόδευση τον ανακουφίζει. Προσοχή στον κοιλιακό πόνο που σχετίζεται με ανορεξία, απώλεια σωματικού βάρους ή που ξυπνάει τον πάσχοντα κατά τη διάρκεια της νύχτας γιατί χρήζει περαιτέρω ελέγχου.
Διαταραχές στις εντερικές συνήθειες.
Οι ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου παραπονούνται για εντερικές ενοχλήσεις που μπορούν να αφορούν διάρροια, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγή των δύο καταστάσεων. Αιματηρές, νυκτερινές ή ελαιώδεις διάρροιες δεν μπορούν να συσχετισθούν με το σύνδρομο και υποδηλώνουν οργανικό πρόβλημα.
Άλλα συμπτώματα
Δυσπεψία, μετεωρισμός της κοιλιάς (φούσκωμα), πολλά αέρια και ανακούφιση με την αποβολή τους. Οι ασθενείς μπορεί να παραπονούνται επίσης για δυσμηνόρροια (πόνο κατά την περίοδο), δυσπαρεύνια (πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή) και γενικευμένους πόνους.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική καθώς δεν υπάρχουν εργαστηριακές εξετάσεις που να τεκμηριώνουν τη συγκεκριμένη κατάσταση. Ως εκ τούτου είναι μια διάγνωση αποκλεισμού και βασίζεται κυρίως στη σωστή λήψη του ιστορικού. Ανάλογα με την περίπτωση ο Ιατρός μπορεί να στείλει εξετάσεις αίματος, εξετάσεις κοπράνων (καλπροτεκτίνη), έλεγχο για κοιλιοκάκη (εντεροπάθεια από γλουτένη) και υπερηχογράφημα κοιλίας. Μπορεί να χρειαστεί και κολονοσκόπηση προς αποκλεισμό οργανικής νόσου. Είναι πολύ σημαντικό οι διάφορες εξετάσεις που δίνονται να μην αυξάνουν το άγχος στον ασθενή γιατί η κατάσταση τότε συνήθως χειροτερεύει. Είναι πολύ λεπτό το συγκεκριμένο σημείο και θέλει προσοχή. Χρειάζεται καλή ενημέρωση και επικοινωνία όπως και βήμα-βήμα προσέγγιση της κατάστασης.
Θεραπεία
Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μία χρόνια διαταραχή για την οποία δεν έχει βρεθεί ακόμα οριστική θεραπεία. Ο κύριος στόχος των ιατρικών μας παρεμβάσεων έγκειται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στον αποκλεισμό υποψιών για σοβαρό νόσημα. Ακρογωνιαίο λίθο λοιπόν αποτελεί η σχέση εμπιστοσύνης και κατανόησης μεταξύ Ιατρού και πάσχοντα.
Διατροφή
Αποφυγή τροφών που παράγουν αέρια, όπως τα όσπρια, τα λαχανικά και τα δημητριακά. Η απομάκρυνση τροφών με λακτόζη βοηθάει κάποιους πάσχοντες. Ο καθένας καλό είναι να αποφεύγει σε σχέση με τη διατροφή ότι έχει παρατηρήσει να σχετίζεται με τα συμπτώματα.
Φάρμακα
Η χρόνια χρήση φαρμάκων πρέπει να αποφεύγεται. Στις εξάρσεις όμως συνιστούμε τη συστηματική χρήση σπασμολυτικών για χρονικό διάστημα ανάλογα με τη βαρύτητα της κατάστασης. Επίσης έχει αποδειχθεί ότι κάποια ήπια αντικαταθλιπτικά βοηθούν, εκμεταλλευόμενοι την αναλγητική τους δράση. Η χορήγηση αντιδιαρροϊκών για μικρό χρονικό διάστημα βοηθά τους ασθενείς με διάρροια στα πλαίσια μιας έξαρσης αλλά συνήθως δεν καταπραΰνει τον πόνο. Τέλος τα αντιβιοτικά με δράση στο έντερο συχνά επιστρατεύονται για να αντιμετωπίσουν επίμονα συμπτώματα, ενώ τα προβιοτικά όλο και περισσότερο έχουν θέση στη θεραπευτική φαρέτρα με ικανοποιητικά αποτελέσματα βασισμένα σε μελέτες και με απόλυτη ασφάλεια. Εναλλακτικές θεραπείες με βότανα, βελονισμό, χορήγηση ενζύμων φαίνεται ενίοτε να βοηθούν και η σωματική άσκηση ως μέσο ευεξίας πάντα συνιστάται.
Συμπερασματικά, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, παρόλο που δεν είναι νόσος, είναι μία πολύπλοκη κλινική οντότητα, που ενώ δεν ενέχει κινδύνους για την υγεία του πάσχοντα, εν τούτοις μπορεί να τον ταλαιπωρήσει ψυχικά και σωματικά. Είναι κατάσταση αγνώστου αιτιολογίας και επηρεάζεται από ψυχολογικούς, διατροφικούς, περιβαλλοντικούς και ιδιοσυγκρασιακούς παράγοντες ενώ σημαντικό ρόλο φαίνεται να παίζει και το μικροβίωμα του εντέρου. Η σχέση εμπιστοσύνης ιατρού – ασθενούς και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση είναι αυτά που θα οδηγήσουν στην επιτυχή προσπέλαση και την απαλλαγή από τα συμπτώματα αυτής της πολύπλοκης κατάστασης.
